Αρχιτεκτονική και πολιτική στην αρχαία Ελλάδα



Το ενδιαφέρον που παρουσιάζει η πολιτική για την τέχνη έγκειται στην ίδια τη φύση της τέχνης. Ας θυμηθούμε εδώ, με λίγα λόγια, ότι ένα έργο τέχνης είναι ένα σύνολο εκφραστικών σημείων, το οποίο, αν και είναι αισθητικής τάξης, ανήκει στον κόσμο της επικοινωνίας. Το έργο μεταφέρει ιδέες μέσω των λέξεων αλλά και μέσω των σχημάτων που εφευρίσκει και που εκθέτει. Αποτελεί αντικείμενο επιθυμίας, σφετερισμού, και κάθε είδους πιθανού ελέγχου επειδή «δεν υπάρχει πρόβλημα του οποίου το έργο τέχνης να μην αποτελεί την επαρκή λύση». Αυτές οι ιδιότητες γοήτευσαν τους ισχυρούς ανθρώπους όλων των εποχών, μέχρι του σημείου η τέχνη να γίνει ένα πολιτικό διακύβευμα. (...)
(ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΗΣ ΕΚΔΟΣΗΣ)

Περιεχόμενα

Αντί προλόγου
Τι εννοούμε με τον όρο πολιτική στην αρχαϊκή εποχή;
Κόρινθος
Αθήνα
Σάμος
Σικυών
Οι Συρακούσες, η Γέλα και ο Ακράγας: Οι άλλες αρχαϊκές απούσες πόλεις
Ακράγας: Ο Φάλαρις και οι Εμμενίδες
Γέλα και Συρακούσες: Κλέανδρος, Ιπποκράτης και οι Δεινομενίδες
Από τον αστικό στον δεσποτικό

ΚΡΙΤΙΚΗ

«Το έργο μεταφέρει ιδέες όχι μέσω λέξεων αλλά μέσω των σχημάτων που εφευρίσκει και που εκθέτει». Η αρχαιολόγος - ιστορικός τέχνης Β. Βελισσαροπούλου ερευνά την αρχαϊκή τυραννίδα, προκειμένου να ανακαλύψει κάποια σχέση μεταξύ του πολιτεύματος και των αρχιτεκτονικών προγραμμάτων εκείνης της εποχής, αν αυτά υπήρξαν. Στο πόνημα αυτό εξετάζονται οι τυραννίδες της Κορίνθου, της Αθήνας, της Σάμου, της Σικυώνος καθώς και της Κάτω Ιταλίας (Γέλας και Ακράγαντος). Οπως δε η παράδοση υπογραμμίζει μια κάποια ταυτότητα συμπεριφοράς μεταξύ των τυράννων, μπορούμε να περιμένουμε τον ορισμό μιας τυραννικής πολιτικής βασισμένης για την πλειονότητα των τυράννων της αρχαϊκής εποχής σε δημαγωγικά μέτρα.

Ας μην ξεχνάμε ότι η τέχνη - στην περίπτωση που εξετάζουμε πρόκειται για την αρχιτεκτονική - αποτελεί μέσο επικοινωνίας που μπορεί να εκφράσει τη θέση της εξουσίας απέναντι στον χρόνο, στο άτομο, στην παράδοση. Και ενώ ο Αριστοτέλης διατυπώνει τις θέσεις της αντι-τυραννικής παράδοσης της κλασικής Αθήνας, οι αρχαιολογικές μαρτυρίες μάς δείχνουν πως «κάθε σημάδι του ατόμου σβήνει, προς όφελος των ανώτερων αξιών: το καλόν, η Πόλις, το γενικό όφελος». Οι αρχαϊκοί τύραννοι είναι σκαπανείς, είναι οι πρώτοι «πολιτικοί» και ως εκ τούτου είναι οι κατασκευαστές της Πόλης.

ΑΝΝΑ ΛΑΜΠΡΑΚΗ

ΤΟ ΒΗΜΑ , 23-06-2002

0 σχόλια :

Δημοσίευση σχολίου