Τα Ελληνικά «αντίβαρα» στον εξοπλισμό της Τουρκίας με S-400

Τρόπους εξισορρόπησης της ορατής απειλής πλήρους ανατροπής του ισοζυγίου ισχύος Ελλάδας - Τουρκίας στο Αιγαίο και την Ανατ. Με­σόγειο αναζητεί η Αθήνα. Η διαφαινόμενη προμήθεια ρωσικών πυραυλικών συστημάτων τύπου S-400 από την Άγκυρα, σε συνδυα­σμό με τη συμμετοχή της Τουρκίας στο πρόγραμμα παραγωγής των μαχητικών πέμπτα γενιάς F-35, δημιουργεί μεταξύ των ειδικών ανησυχία αλλαγής των δεδομένων στην περιοχή εις βάρος της Αθήνας. Από την Αθήνα εκπέμπεται προς τη Μόσχα, διακριτικά και σε χαμηλούς τόνους, ένα σήμα αμφιβολίας για τη σκοπιμότητα πώλησης προς την Τουρκία ενός οπλικού συστήματος που θα μπορούσε να ανατρέψει ισορροπίες στο Αιγαίο, οι οποίες μεταπολεμικά, τουλάχι­στον, τηρήθηκαν χωρίς ουσιαστικές αλλαγές
. Στην Αθήνα η ρωσική απόφαση για πώληση S-400 έχει γίνει δεκτή με εξαιρετική καχυπο­ψία. Η Ελλάδα λόγω της δημοσιονομικής συγκυρίας δεν μπορεί να ακολουθήσει τον ταχύ ρυθμό εξο­πλισμών της Άγκυρας και αναζητεί αντίβαρα, ιδίως σε τομείς όπου εξακολουθεί να διατηρεί κάποιο συγκριτικό πλεονέκτημα.

Ένα τέτοιο όπλο είναι τα υπο­βρύχια τύπου 214, τύπου «Παπανικολής», τα οποία ξεκίνησαν το 2010 με αρκετά προβλήματα. Πλέον τρία υποβρύχια είναι επιχειρησιακά ενεργά («Παπανικολής», «Ματρώζος», «Πιπίνος»), ενώ το τέταρτο («Κατσώνης») βρίσκεται στις τελικές δοκιμές. Το πιο σημαντικό χα­ρακτηριστικό τους εντοπίζεται στο γεγονός ότι, πλην του «Παπανικολή» που παρελήφθη το 2010 στο Κίελο, τα υπόλοιπα τρία ολοκλη­ρώθηκαν στα Ναυπηγεία Σκαραμαγκά υπό την επίβλεψη του Πο­λεμικού Ναυτικού, προκειμένου να μην απαξιωθεί μια επένδυση ύψους δύο δισ. ευρώ. Στρατιωτικές πηγές αναφέρουν ότι πέρα από την πρωτοβουλία του τότε Α/ΓΕΝ (και νυν Α/ΓΕΕΘΑ) Ευάγγελου Αποστολάκη, καθοριστική σημασία διαδραμάτισε ο νυν διευθυντής Εξοπλισμών του ΓΕΝ και «γκουρού» των υποβρυχίων υποναύαρχος Αριστείδης Αλεξόπουλος. Το Π.Ν. δεν υποκατέστησε ουσιαστικά μόνο τον ρόλο της γερμανικής κατασκευάστριας εταιρείας HDW, αλλά και εκείνον των υπόλοιπων υπεργολάβων του έργου.
Τις εργασίες αποπεράτωσης των υποβρυχίων έκαναν τα ίδια τα μέλη των πληρωμάτων, ακόμη και σε λεπτομέρειες όπως το σύστημα φόρτωσης των τορπιλών το οποίο αποτελεί ένα εξαιρετικά εξελιγμένο λογισμικό. Παρά τις γενικές καλές επιδόσεις του Π.Ν. στη διαμόρφω­ση ενός τέτοιου όπλου παραμένουν κάποιες αντικειμενικές δυσκολίες, οι οποίες αφορούν την προμήθεια τορπιλών. Το κόστος νέων τορπι­λών υψηλής τεχνολογίας κυμαίνε­ται περί τα 300 εκατ. ευρώ και σί­γουρα αυτή τη στιγμή δεν αποτελεί προτεραιότητα για το Π.Ν., το οποίο ιεραρχεί υψηλότερα την αναβάθ­μιση των φρεγατών τύπου ΜΕΚΟ.
Τα υποβρύχια τύπου 214 χρη­σιμοποιούνται ήδη σε σημαντικές επιχειρήσεις όπως η «Sea Guar­dian» του ΝΑΤΟ και η «Sophia» της Ε.Ε. στην Κεντρική Μεσόγειο, ενώ ο «Παπανικολής» είχε απο­σπαστεί και στη ναυτική τακτική στρατιωτική δύναμη της UNIFIL στα ανοικτά του Λιβάνου. Σύμφωνα με πληροφορίες της «Κ», η Αθήνα σχεδιάζει να προτείνει σε συμμάχους, όπως οι ΗΠΑ, τη διάθεση τέ­τοιων υποβρυχίων και για άλλες επιχειρήσεις ή ασκήσεις στη Με­σόγειο. Η Αθήνα επιχείρησε να επεκτείνει τη ναυτική παρουσία της στην Μεσόγειο, διεκδικώντας την ηγεσία της UNIFIL από 1ns Ια­νουάριου 2018.

Η αντίδραση

Τελικά, ο ΟΗΕ απέρριψε το ελ­ληνικό αίτημα, διατηρώντας τη Βραζιλία στην κεφαλή της ναυτικής δύναμης. Εκτιμάται ότι η συγκε­κριμένη απόφαση του ΟΗΕ ελήφθη έπειτα και από αντίδραση της Τουρκίας. Δεδομένου ότι αυτή η επι­χείρηση θεωρείται κομβικής σημασίας για το Π.Ν., δεν πρέπει να αποκλείεται η αναβάθμιση της ελληνικής παρουσίας από το 2018, ώστε να εκπροσωπείται από φρε­γάτα και όχι πυραυλάκατο.
Κατόπιν τούτων, σε επίπεδο ναυτικής ισχύος, στο ΓΕΕΘΑ και το ΓΕΝ παρακολουθούν με ικανοποίηση τη σταδιακή επέκταση των υποδομών του Ναυστάθμου Κρήτης, με αμε­ρικανική συνδρομή, προκειμένου το ταχύτερο δυνατόν να μπορεί να αποτελεί βάση μιας μοίρας που θα μπορεί να επιχειρεί. Εντός του Οκτω­βρίου θα είναι έτοιμος ο σταθμός απομαγνήτισης πλοίων, ενώ ταχέως ολοκληρώνονται και τα οικήματα που θα χρησιμοποιηθούν στο μέλλον για την φιλοξενία των πληρωμάτων του Π.Ν. και των οικογενειών τους που θα κληθούν να μετακινηθούν στην Κρήτη.
Πιο πιεστικά είναι τα χρονοδια­γράμματα για την Πολεμική Αερο­πορία (Π.Α.), οι επιτελείς της οποίας αναμένουν τις πολιτικές αποφάσεις για τον εκσυγχρονισμό μέρους του στόλου των F-16. Από την ηγεσία της Π Α. έχουν επανειλημμένως το­νίσει ότι η συγκεκριμένη συμφωνία πρέπει να ολοκληρωθεί προτού κλεί­σει το 2017, ώστε από το επόμενο έτος να αρχίσουν οι εργασίες και οι παραδόσεις αεροσκαφών από την ΕΑΒ. Εσχάτως, έχουν αρχίσει να αναθερμαίνονται τα σενάρια περί F-35, τα οποία, ωστόσο, θεω­ρούνται από έμπειρους παρατηρητές μάλλον πρόωρα, αν όχι άκαιρα.

Του ΒΑΣΙΛΗ ΝΕΔΟΥ
(ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΚΥΡΙΑΚΗΣ-17/09/2017)

staratalogia